Grip Nedir?
Grip influenza virüslerinin neden olduğu, dönem dönem büyük çapta salgınlarla seyreden, çocukluk çağındaki olguların hastaneye yatışlarını gerektiren, komplikasyonlara zemin hazırlayan, yaşlılar ve süreğen hastalığı olanlarda ölümlere neden olabilen solunum yollarının bulaşıcı, önemli bir enfeksiyon hastalığıdır. Ani başlayan ve yüksek ateşle (>38 0C ) seyreden GRİP’te olguların büyük bölümü hastalığı ayakta geçiremezler, yatağa düşerler. Continue reading
Üst Solunum Yolu Ne Demektir?
Üst solunum yolu deyince burun, sinüsler, yutak (farinks) ve gırtlak (larinks) anlaşılır. Bu bölgelerin iltihaplarına da üst solunum yolu infeksiyonu (genel olarak ÜSYE şeklinde kısaltılır) denir. Üst solunum yolu; kulak ve alt solunum yolları ile bağlantılıdır.
Üst Solunum Yollarında Ne Gibi İltihaplar Olur?
Aslında teorik olarak nezle, grip, farenjit, sinüzit, larenjit, gibil tihapların hepsi üst solunum yolu enfeksiyonu kapsamına girer. Gribal enfeksiyon veya rinofarenjit gibi isimler de aynı anlamda kullanılır. Ancak uygulamada sinüzit veya bazı spesifik iltihaplar bu kavramın dışında tutulur. ÜSYE’ye daha çok virüsler neden olsa da hemen her zaman bakteriler de üzerine eklenir. ÜSYE denilince genel olarak nezle veya grip anlaşılır. Farenjit bu durumlarla beraber sıklıkla vardır. Continue reading
Tanım :
Kızamık, yüzyıllardan beri en sık rastlanılan çocukluk çağı döküntülü hastalığıdır. Sağlık koşulları iyi olan toplumlarda kızamığın neden olduğu kötü sonuçlar ve buna bağlı ölüm oranı azalmış durumdadır. Kızamıkta ölüm oranı ortalama %3’tür. Ancak 1 yaş altında %15, malnutrisyonlu çocukta %20, uzamış ishalle birlikte görüldüğünde ise %25’e kadar çıkabilmektedir. Son yıllarda, kızamık aşısının yaygın olarak uygulanabildiği toplumlarda hastalık sıklığı da çok azalmıştır.
“Çoban çıbanı, karakabarcık, malignat pustule, malignant charbuncle, charbon, hematic anthrax, bacterial anthrax, splenic fever, woolsorters’ disease, ragpicker’s disease”
Şarbon, ot yiyen hayvanlardan insanlara bulaşan bakteriyel zoonotik bir enfeksiyon hastalığıdır.
Şarbon hastalığı, insanlarda ve hayvanlarda bilinen en eski hastalıklardan biri olmasına karşın, dünyada geri kalmış ve gelişmekte olan bazı ülkelerde hala görülen, zaman zaman hayvanlarda salgın yapan bir hastalıktır. Amerika Birleşik Devletleri’nde, 11 Eylül 2001 tarihinde yaşanan biyoterör eylemleriyle şarbon bütün ülkelerde yeniden dikkatleri çeken bir hastalık olmuştur. Continue reading
Osteoartirit
Osteoartirit Nasıl Bir Hastalıktır?
Osteoartirit (eklem kireçlenmesi) en sık görülen eklem hastalığıdır. Eklem kıkırdağının yapısının bozulmasına, aşınmasına, incelmesine ve hatta kaybına neden olur. Ayrıca eklem kıkırdağının altındaki kemik dokusunda da değişiklikler sonucu kemikte büyümeler ve eklem kenarında çıkıntılar gelişir. Sonuçta osteoartirit eklemlerin normal yapısını bozarak, hareketlerde kısıtlanmaya ve ağrıya neden olan bir hastalıktır. Continue reading
Domuz gribi, birçok domuz influenza A virüsleri arasından birinin neden olduğu, domuzlarda görülen, yüksek düzeyde bulaşıcı özelliği bulunan bir solunum yolu hastalığıdır. Morbiditesi yüksek, mortalitesi ise düşüktür (%1-4). Virüsler domuzlar arasında; aerosoller, doğrudan ve dolaylı temas ve asemptomatik taşıyıcı domuzlar yoluyla yayılır. Domuzlar arasında salgınlar bütün yıl boyunca görülmekle birlikte, ılımlı bölgelerde sonbahar ve kış aylarında insidans artmaktadır. Birçok ülke domuz topluluklarını domuz gribine karşı aşılamaktadır.
Domuz gribi alt grupları daha çok H1N1′dır, ancak domuzlar arasında diğer alt tipler de dolaşmaktadır (H1N2, H3N1, H3N2). Domuzlar; avian influenza insan mevsimsel influenza ve domuz influeanza virüsleri ile enfekte olabilirler. H3N2 domuz virüsünün domuzlara insanlar tarafından taşındığı düşünülmektedir. Bazen domuzlar bir defada birden fazla virüs ile enfekte olabilirler bu da bu virüsler arasında birden fazla gen karışmasına neden olabilir. Böylelikle birçok kaynaktan gen içeren bir influeanza virüsü oluşmuş olur: virus “değişmiş” olur. Domuz virüs gribi normalde türe spesifik ve sadece domuzları enfekte ettikleri halde bazen türler arası bariyeri geçerek insanlarda da hastalığa neden olabilirler.
İnsanlar arasında domuz gribi enfeksiyonu sporadik ve salgınlar halinde nadiren bildirilmiştir.
Klinik semptomlar mevsimsel influeanzaya benzerdir. Ancak asemptomatik infeksiyon ile ölümle sonuçlanan ciddi pnömoni arasında değişen spektruma sahip olabilir.
Domuz gribinin tipik kliniği mevsimsel influeanzaya ve diğer akut üst solunum yolları enfeksiyonuna benzediğinde bu vakaların çoğu mevsimsel influeanza sürveyansı sırasında şans eseri tespit edilmiştir. Hafif veya asemptomatik vakalar tanımlanmamış olabileceğinden hastalığın insanlar arasındaki gerçek durumu bilinmemektedir.
2007′de Uluslara arası Sağlık tüzüğü (2005)’nün uygulanmaya başladığından beri Dünya Sağlık Örgütü Amerika ve İspanya’da domuz gribi vakalarını bildirmektedir.
İnsanlar domuz gribini genellikle enfekte olmuş domuzlardan almaktadır, ancak bazı insan vakalarında domuzlarla temas öyküsü ya da domuzların olduğu bir çevre mevcut değildir. İnsandan insana bulaş bazı durumlarda oluşmuştur, fakat yakın temas ve kapalı gruplarda ki insanlarla sınırlıdır.
Evet. Domuz gribinin, usulüne uygun hazırlanan domuz eti veya diğer domuz ürünlerinin yenmesiyle bulaştığı gösterilememiştir. Domuz influenza virüsu, 70 º C (160 º F) derece ısıtılınca ölmektedir, domuz ve diğer et ürünlerinin hazırlanmasındaki genel rehberlerle uyumlu olarak .
Domuz gribinin uluslar arası hayvan otoritelerine (OIE, www.oie.int) bildirimi zorunlu değildir, bu yüzden hayvanlarda uluslara arası dağılımı iyi bilinmemektedir. Hastalığın amerika’da endemik olduğu kabul edilmektedir. Domuzlarda salgının ayrıca Kuzey Amerika, Güney Amerike, Avrupa (İngilitere, İsveç ve İtalya dahil), Afrika (Kenya) ve Asya’nın doğusunda Çin ve Japonya dahil görüldüğü bilinmektedir.
İnsanların büyük kısmının, özellikle domuzlarla düzenli bir teması olmayanların, domuz gribi virüslerine karşı bu virüs enfeksiyonunu engelleyecek şekilde immünitesi olmaması olasıdır. Eğer bir domuz virüsü etkili bir insandan insana geçiş özelliği kazanırsa bu durum bir pandemiye neden olabilir. Böyle bir durumda ortaya çıkacak pandeminin etkilerini öngörmek güçtür. Bu etki virüsün virülansına, insanlardaki mevcut immüniteye, mevsimsel influenza infeksiyonu ile edinilmiş antikorların olulturacağı çapraz korumaya ve konakçı faktörlerine bağlıdır.
Mevcut, insanda hastalığa neden olan domuz gribi virüsünden koruyabilen bir aşı yoktur. Mevcut mevsimsel influenza aşısının herhangibir koruma sağlayıp sağlamayacağına dair bir bilgi bulunmamaktadır. İnfluenza virüsleri çok hızlı şekilde değişmektedir. Aşılanan insanlara en yüksek immüniteyi sağlamak adına, halihazırda dolaşımda bulunan virüs tipine karşı olan bir aşı geliştirilmesi son derece önemlidir. Bu nedenle DSÖ’nün, en uygun aşı adayı virüslerini tespit edebilmek için mümkün olduğunca fazla virüse erişmeye gereksinimi vardır.
Bazı ülkelerde, mevsimsel influenza için hastalıktan etkili olarak koruyan ve tedavi eden antiviral ilaçlar mevcuttur. Bu ilaçlar iki sınıf altında incelenebilir:
Geçmişte bildirilmiş olan domuz influenzası vakaları, herhangi bir tıbbi bakım ve antiviral ilaç kullanımına gerek kalmadan tamamen iyileşmiştir.
Bazı influenza virüsleri antiviral ilaçlara direnç geliştirmekte olup bu da kemoprofilaksi ve tedavinin etkililiğini kısıtlamaktadır. Amerika Birleşik Devletlerinde, domuz influenzalı yeni insan vakalarından izole edilen virüsler oseltamivir and zanamivire dirençli ancak amantadin ve rimantadine dirençlidir.
Mevcut bilgiler, domuz influenza virüsü enfeksiyonunun tedavisinde ve enfeksiyondan korunmada antiviral kullanımı önermek konusunda yeterli değildir. Hastalara verilecek profilaksi ve tedavinin yarar ve zararlarının2 klinik ve epidemiyolojik olarak değerlendirilmesi konusunda kararı klinisyenler vermelidir. Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika’da halen sürmekte olan salgında, virüsün hassasiyet profili de dikkate alındığında; ulusal ve yerel yetkililer tarafından hastalığın tedavisi ve hastalıktan korunma konusunda oseltamivir ya da zanamivir kullanımı önerilmektedir.
Domuz gribi domuzlarda swine influenza A virüslerini sebep olduğu yüksek bulaşıcılık riski taşıyan akut solunum yolu hastalığıdır. Hastalık ağır geçer ama ölüm oranı düşüktür (% 1-4).Virus semptom göstermen taşıyıcı domuzlar tarafından hava, direk ve indirekt temas yolu ile bulaşır.Salgınlar düşen hava sıcaklığı nedeni ile sonbahar ve kış aylarında yılda bir ortaya çıkar. Bir çok ülkede domuzlar rutin olarak aşılanırlar.
Swine influenza virüsü çoğunlukla H1N1 alt grubunundan olmakla birlikte diğer altgruplarda görülmektedir (H1N2, H3N1, H3N2 gibi). Domuzlar avian influenza virüsü (Kuş gribi) ve insan sezonsal influenza virüsleriyle de hastalanabilirler. H3N2 swine virüsünün domuzlara insanlardan bulaştığı düşünülmektedir. Bazen domuzlar aynı andan birden fazla virüs alt tipi tarafından hasta edilirler ve bu virüsler arasında gen değişmine neden olur. Bu “reassortant” diye adlandırılan bir çok kaynaktan gen parçaları taşıyan infulenza virüsü oluşmasını sağlar. Swine influenza virüsü normalde domuzları hasta etmekle birlikte zaman zaman insanlarda da hastalık oluşturabilmektedir.
Swine influenza virüsüne ait salgınlar ve sporadik insan enfeksiyonları zaman zaman rapor edilmektedir. Genelde klinik semptomlar mevsimsel infulenza gribine benzer. Asemptomatik enfeksiyondan ölümle sonuçlanabilecek ciddi zatureye kadar geniş bir yelpazede klinik durumlar raporlanmıştır.
Dünyada ilk kez 1878 yılında İtalya’da tavuklarda tanımlanmıştır. Yüksek düzeyde mutasyonlara ve değişimlere eğilimli bir virüs olup, 15 hemaglütinin (H) alt tipi ve 9 nöraminidaz (N) alt tipi mevcuttur. Kanatlı hayvanlarda görülen bütün yüksek patojeniteli epidemilerin , influenza A virüsünün H5 ve H7 serotiplerinden kaynaklandığı bildirilmektedir.
Hastalığın rezervuarı göçmen su kuşları, özellikle de yaban ördekleridir ve enfeksiyona dirençlidirler. Enfekte olan kuşlar virüsleri, salya, burun akıntısı ve dışkılarıyla etrafa yayarlar. Bunlarla temas eden duyarlı kanatlı hayvanların(hindi, tavuk v.b.) hastalığa yakalanması sonucu da büyük salgınlar ortaya çıkar.
Hastalığın kanatlı hayvanlardaki belirtileri hayvan türüne ve virüsün hastalık tipine göre değişir , genellikle belirtilerin ortaya çıkmasından iki gün sonra hayvanlar ölmektedir.
Kanatlı hayvanlarda görülen bulgular :
Ciddi depresyon, azalan aktivite, yem yemede azalma,
Bir araya toplanma, tüylerde bozukluk, başta ve yüzde ödem, tüysüz deride siyanoz,
Solunum sistemi belirtileri : Öksürük, aksırık, burun akıntısı, solunum seslerinin belirginleşmesi, aşırı göz yaşarması,
Sinirsel belirtiler,
Yumurta veriminde azalma ve
İshaldir.
Avian influenza virüsünün normalde kuşlar ve domuzlar dışındaki türlerde ve insanlarda hastalık yapmadığı bildirilmekle birlikte , 1997 yılında Hong Kong’da kümes hayvanlarında meydana gelen ve virüsün H5N1 serotipinin sebep olduğu salgında 18 kişide şiddetli solunum yolu hastalığının belirlendiği, etkenin de kümes hayvalarında salgına yol açan avian influenza A serotipiyle aynı olduğu ilk defa bildirilmiştir.
Hastalık insanlara, enfekte hayvanlara veya enfekte hayvanların dışkı, burun salgıları vb. materyalleri ile kontamine olmuş yüzeylere temas sonucu ya da kontamine materyallerden havaya karışan virüslerin solunması ile bulaşabilmektedir.
İnsandan insana bulaşmanın olmadığı virüsün, kesin olarak kanıtlanmamakla birlikte, yapısındaki bir takım değişiklikler (mutasyon) ile insandan insana bulaşma niteliğine sahip olabileceği belirtilmektedir. Bundan dolayı ülkeler çalışmalarını, bütün dünyayı etkileyebileceğini tahmin ettikleri bir H5N1 salgınına odaklamışlarıdır.
İnsanlardaki influenza A H5N1 serotipinin sebep olduğu enfeksiyonlarda ishal, ateş, boğaz ağrısı, oksürük, solunum güçlüğü ve viral pnömoni gibi solunum sistemine ait belirtiler görülmektedir.
Tanım:
Kandaki hemoglobin veya hemotokritin düşmesi sonucu oluşan yaygın bir kan hastalığıdır.
Hemoglobin – Kanın akciğerlerden dokulara oksijeni taşıyan bölümüdür.
Hemotokrit – Belli bir hacimde bulunan kırmızı kan hücrelerinin oranının ölçüsüdür.
Anemi sıklıkla tek başına hastalık olmaktan daha çok başka bir hastalığın bulgusudur. Anemi sıklıkla hızlı kan kaybı, kırmızı kan hücrelerinin üretiminde düşüklük, artmış kırmızı kan hücreleri yıkımı nedenleriyle oluşur.
Bulgular:
Deride ,dudaklarda, avuç içlerinde, göz kapaklarının iç yüzeylerinde solukluk
Yorgunluk
Baş dönmesi
Sık nefes alımı
Hızlı kalp atımı
Mide barsak sisteminde huzursuzluk
Menstürasyon düzensizlikleri en sık görülen bulgularıdır.
Sebepleri :
Enfeksiyonlar
Ağır hastalıklar
Ağır tıbbi tedaviler
Zayıf beslenme
Kan kaybı gibi bir çok sebepten oluşabilirler.
Çeşitleri :
Birçok anemi çeşidi vardır. Bunların oluşum sebepleri ve tedavileri bir birinden farklıdır. En sık karşılaştığımız anemi çeşitleri;
Demir eksikliği anemisi
Megaloblastik anemi
Folik asit eksikliği anemisi
Sickle cell anemi
Coley anemisi (Thalassemia)
Tanı :
Anemi tanısı sıklıkla rutin kan testleri sırasında ortaya çıkar sonuçlarla konur. Bu tespit sonrasında tam fizik muayene ve anamnez alınır ve ek kan testleri uygulanır.
Tedavi:
Anemiye özel tedavi doktorunuz tarafından geçmiş tıbbi öykünüz, hastalığın derecesi, ilaçlara karşı duyarlılığınız değerlendirilerek verilir.
Sebep olan hastalığın ortadan kaldırılması
Vitamin ve mineral desteği
Diyet değişiklikleri
İlaç kullanımı
Kan nakli
Kemik iliği naklini içeren tedavilerden bir veya daha fazlası uygulanabilir.