HALK HEKİMİ

Akne – Sivilce – Acne Vulgaris

Akne saç foliküllerinin ve yağ bezlerinin kronik bir hastalığıdır. Akne ciltteki gözenekleri tıkayarak silvilcelere, kistlere, iltihaplı apselere ve zaman zamanda skarlara neden olur.
Akne çok yaygındır. Akne çoğunlukla ergenlik çağında başlar. Ergenlik çağında androjenler olarak adlandırılan erkeklik hormonları hem erkeklerde hem de kızlarda artarak yağ bezlerini daha da aktif hale getirir ve buna bağlı olarak yağ üretimini artırırlar.
Akne nasıl gelişir?
Yağ bezleri kıl foliküllerinden derinin yüzeyine doğru taşınan yağı oluştururlar. Bununla birlikte kurumuş yağ, ölü deri hücreleri ve bakteriler kıl foliküllerini kaplayarak yağ bezlerinden salgılanan yağı durdurabilirler. Foliküller tıkandığında deri bakterileri (Propionibacterium acnes, veya P. Acnes olarak adlandırılırlar) foliküllerin içerisinde gelişerek şişlik, kızarıklık ve ağrıya neden olurlar. Aknenin gelişimi şu şekilde olmaktadır:
Kıl foliküllerinin tam tıkanması beyaz uçlara neden olur ( gözeneklerde yarı sert, beyaz renkli tıkaç)
İltihaplanma ve tahriş apselerin oluşmasına neden olur.
En sonunda , tıkanmış foliküller deriye yüzeyine içerdikleri yağı, deri hücrelerini ve bakterileri boşaltırlar. Bu seferde deri tahriş olur ve sivilceler veya lezyonlar gelişmeye başlar. Temel akne lezyonları komedo veya komedon olarak adlandırılır.
Aknenin farklı tipleri nelerdir ?
akne vulgaris; aknenin en sık rastlanan tipi, genellikle ergenlikle birlikte başlar.
kimyasal akne; belirli kimyasallara ve yağlara maruz kalmayla oluşur.
chlor akne; chlorine hidrokarbon kimyasallara maruz kalmayla oluşur.
tropikal akne; sıcak ve nemli ortamlarda oluşur.
Akneye ne sebep olur?
Ergenlik çağında artan hormon seviyeleri akneye sebep olur. Buna ek olarak, akne bazen ailesel olarak oluşur.
Akne oluşumunu sağlayan diğer nedenler:
Kadınlarda adet dönemlerinde oluşan hormon seviyesi değişiklikleri
Bazı ilaçlar (kortikosteroidler, lityum ve barbituratlar)
Saçlı derinin yağı, mineral veya yemeklik yağlar,
Kask, sırt çantası veya dar giysilerin bakısı sonucunda
Çevresel etkenler nedeniyle (yüksek nem oranı, kirlilik)
Akneler deri lezyonlarının kurcalanması ve kuvvetli yapılan deri temizliği nedeniyle artış gösterebilirler.
Aknenin semptomları nelerdir ?
Akne vücudun herhangi bir bölgesinde oluşabilir. Bununla birlikte akne sıklıkla yağ bezlerinin yüksek oranda bulunduğu bölgelerde oluşmaktadır:
yüz
göğüs
sırt
omuzlar
buyun
Aşağıdakiler aknenin en sık görülen bulguları olmakla birlikte her kişide meydana gelen bulgular farklılık gösterebilmektedir.
siyah uçlar
beyaz uçlar
pü ile dolu lezyonlar, bunlar ağrılı olabilir
nodüller ( katı, yükselmiş şişlikler)
Aknenin bulguları diğer cildiye hastalıklarınınkilerle benzerlik gösterebilmektedir. Tam olarak tanı koyabilmek için bir doktorun muayenesine başvurmak gereklidir.
Aknenin tedavisi:
Akne tedavisinin amacı iz kalmasını engellemek ve semptomları ortadan kaldırmaktır. Doktorunuz tarafından belirlenecek olan tedavi yöntemi:
aknenin ciddiyeti
tıbbi geçmişiniz
ilaçlara ve tedavi yöntemlerine karşı hassasiyetiniz
sizin görüşünüz göz önüne alınarak düzenlenir.
Tedavi akneyi geçirebilecek ilaçları da içerebilir. Aknenin seviyesine göre yüzeysel ilaçlar (direkt olarak cilt yüzeyine uygulanan) veya sistemik ilaçlar (ağız yoluyla alınan ilaçlar) doktorunuz tarafından reçete edilir.Bazı durumlarda hem yüzeysel hem de sistemik ilaçlar bir arada uygulanabilmektedir.
Akne tedavisinde kullanılan yüzeysel ilaçlar:
Yüzeysel ilaçlar krem, jel, losyon veya cilt için başka solüsyon yapısında olabilirler. Örnek verirsek:
Benzoyl Peroxide bakterileri (P.acnes) öldürüp yağ üretimini azaltırlar.
Antibiyotikler bakterilerin (P.acnes) üremesini durdurur veya yavaşlatırlar ve enflamasyonu azaltırlar (kızarıklık, ısı, ağrı)
Tretinoin yeni akne lezyonlarının oluşumunu durdururlar
Adapalene comedon oluşumunu azaltırlar
Azalaic acid bakterilerin (P.acnes) üremesini durdurur veya yavaşlatırlar ve enflamasyonu azaltırlar (kızarıklık, ısı, ağrı)
Akne tedavisinde kullanılan sistemik ilaçlar:
Sistemik ilaçlar orta ve ileri seviyedeki akneler için reçete edilirler. Akne tedavisinde ağızdan kullanılan antibiyotikler şunları içerir:
doxycycline
erythromycin
tetracycline
Ciddi, kistik veya enflame olmuş akne tedavisi:
Isotretinoin, Ciddi, kistik veya enflame olmuş akne tedavisinde reçete edilen ağızdan kullanılan bir ilaçtır. Isotretinoin yüzdeki yağ oluşumunu sağlayan yağ bezlerinin sayısını azaltır, derinin hücrelerinin dökülmesini azaltır ve kıl köklerine etkili olarak akne lezyonlarının ortaya çıkmasını engeller. Isotretinoin hastalarının yüzde doksanında ake lezyonlarını ortadan kaldırır.
Bununla birlikte bu ilacı kullanmanın bazı yan etkileri bulunmaktadır. Doktorunuzla ilacı kullanıp kullanmama konusunda ayrıntılı olarak görüşmeniz gerekmektedir.